Warning: file_get_contents() [function.file-get-contents]: Couldn't resolve host name in /home/d1127/vembryrsig/index.php on line 16

Warning: file_get_contents(http://cdn.api.twitter.com/1/urls/count.json?url=http://vembryrsig.hallbarahav.nu/?lang=pl_PL) [function.file-get-contents]: failed to open stream: operation failed in /home/d1127/vembryrsig/index.php on line 16
Bałtyk – kogo to obchodzi?...

Iniciatyva Tvari jūra

Bałtyk – kogo to obchodzi?...

To dające do myślenia opowiadanie o naszym śródlądowym morzu, opracowane dzięki współpracy Uniwersytetu Sztokholmskiego i Inicjatywy Zrównoważone Morza.


Inicjatywa Zrównoważone Morza została nominowana do przyznawanej przez Radę Skandynawską nagrody "Ochrona Przyrody i Środowiska 2013"

Nagroda "Ochrona Przyrody i Środowiska" przyznawana jest w Skandynawii organizacji, firmie lub osobie, której udało się w godny naśladowania sposób połączyć w swojej działalności lub pracy poszanowanie przyrody i środowiska naturalnego, albo która w inny sposób dokonała nadzwyczajnych starań na rzecz ochrony przyrody i środowiska.

Bałtyk to fantastyczne i pod wieloma względami wyjątkowe morze. Zapewnia nam pożywienie, szlaki transportowe, piękno przyrody i możliwości rekreacji.

Morze Bałtyckie jest bardzo piękne - przynajmniej na powierzchni. Dołącz do naszej podróży w jego głębiny i zobacz, w jaki sposób ślady nas - ludzi - odbijają się na podmorskim życiu.

TWOJA ŁÓDŹ

Szwecja jest jednym z krajów, posiadających najwięcej łodzi na świecie. Farby, którymi malujemy kadłuby naszych łódek, zawierają wiele toksycznych substancji chroniących kadłub przed porastaniem muszlami i glonami. Problem polega na tym, że uśmiercają one również inne organizmy wodne, które w żaden sposób nie uszkadzają łodzi.

DANE LICZBOWE

  • Istnieją mariny, w których przekroczone są limity stężenia: rtęci o 450 razy, polichlorowanych bifenyli (PCB) o 500 razy i rakotwórczych wielopierścieniowych węglowodorów aromatycznych o 2000 razy.
  • Toksyny te prędzej czy później trafiają do morza.
  • Farba, którą pomalowane jest dno jednego jachtu, może zanieczyścić dziesięć miliardów litrów wody, narażając życie delikatnych ślimaków morskich.

ŻYCIE, KTÓRE CIERPI

Wiele morskich form życia jest niezwykle wrażliwych. Ślimaki morskie, które narażane są na działanie organicznych związków cyny obecnych w farbach do malowania dna łodzi, cierpią na poważne zaburzenia hormonalne. Zmiany są często tak zaawansowane, że rozwijają się u nich narządy płciowe obu płci, w wyniku czego ślimaki stają się niezdolne do reprodukcji.

Toksyny zawarte w farbach do malowania dna łodzi mają także negatywne skutki dla ryb, morszczynów i małży, które rozmnażają się gorzej. Wiele mikroalg wymiera.

CO MOŻESZ ZROBIĆ

Istnieją inne, nietoksyczne metody ochrony dna łodzi przed porastaniem organizmami zamiast pokrywania go farbą. Jedną z takich metod są myjnie szczotkowe, których na wybrzeżu pojawia się coraz więcej. Innym sposobem jest przechowywanie łodzi na powietrzu, gdy nie jest użytkowana.

PRZEPISY I REGULACJE

Celem Inspekcji ds. Substancji Chemicznych jest wprowadzenie w Szwecji całkowitego zakazu stosowania toksycznych farb do łodzi.

DOWIEDZ SIĘ WIĘCEJ

Witryna internetowa havet.nu jest naturalnym punktem wyjścia dla każdego, kto chciałby dowiedzieć się czegoś na temat morza. Prowadzi ją Centrum Bałtyckie Uniwersytetu Sztokholmskiego oraz Centrum Badań Morskich w Umeå.

Na portalu Göteborgs miljövetenskapliga centrum-sivustosta ( www.chalmers.se/gmv) można poczytać o badaniach nad środowiskiem i zrównoważonym rozwojem prowadzonych przez Uniwersytet w Göteborgu i Uniwersytet Chalmers.

Urząd Wojewódzki szwedzkiego województwa Södermanland przeprowadził badania zawartości pozostałości farb do łodzi w osadach powierzchniowych, w przystaniach naturalnych i przystaniach, w których cumują małe łodzie. Przeczytaj ten raport na stronie www.lansstyrelsen.se/sodermanland.

Instytut ITM działający na Uniwersytecie Sztokholmskim oferuje bogatą lekturę poświęconą oddziaływaniu na środowisko. Dowiedz się więcej na www.itm.su.se.

TWOJA OCHRONA PRZED SŁOŃCEM

Rak skóry występuje w naszym kraju coraz częściej. Jest to prawdopodobnie skutkiem naszej miłości do słońca i promieniowania UV, na które narażamy naszą skórę. Dlatego opracowaliśmy kremy ochronne do skóry, które filtrują to groźne promieniowanie. Kremy są dokładnie testowane tak, aby nie były szkodliwe dla naszej skóry. Jednak ich szkodliwość dla środowiska nie została wzięta pod uwagę – mimo że większość z nich jest szkodliwa dla środowiska.

DANE LICZBOWE

  • Połowa (13 spośród 26) badanych kosmetyków chroniących przed słońcem została zatwierdzona do użytku w UE, mimo zaklasyfikowania jako niebezpieczne dla środowiska wodnego.
  • Badania pokazują, że wiele kremów na słońce wcale nie chroni tak dobrze, jak sugerują ich reklamy.
  • Wiele kremów na słońce zawiera substancje, które wykazują szkodliwe działanie na organizmy wodne. Na żadnym opakowaniu nie ma informacji ani oznaczeń na ten temat.
  • 90 procent przypadków zachorowań na raka skóry jest spowodowanych przez promieniowanie UV.
  • Aby zaspokoić zapotrzebowanie swojego organizmu na witaminę D, wystarczy przebywać na słońcu przez 15 minut dziennie.

ŻYCIE, KTÓRE CIERPI

Raporty szwedzkiego instytutu IVL wskazują, że filtry UV są powszechnie obecne w ściekach i wodach powierzchniowych w jeziorach i ciekach wodnych. Obecność wielu z nich stwierdzono także u ryb. Filtry UV są szkodliwe dla ryb i innych organizmów żyjących w naszych wodach.
(IVL = Szwedzki Instytut Badań nad Środowiskiem)

CO MOŻESZ ZROBIĆ

  • Stosuj raczej ochronne, gęsto tkane ubrania i kapelusz zamiast kremów z filtrami.
  • Całkowicie unikaj słońca w południe, gdy słońce jest najmocniejsze.
  • Przyzwyczajaj skórę powoli do słońca. Skóra tworzy pewną własną ochronę, gdy może stopniowo przyzwyczajać się do słońca. Nasza szwedzka wiosna jest ku temu doskonałą okazją.
  • Opalaj się na dworze, nie w solarium. Promieniowanie w solarium ma inny skład niż zwykłe promieniowanie słoneczne i dlatego opala skórę inaczej. Ponadto opalanie w solarium zwiększa ryzyko zachorowania na raka skóry.
  • Nie smaruj skóry środkami chroniącymi przed słońcem bezpośrednio przed kąpielą.


PRZEPISY I REGULACJE

Produkty chroniące przed słońcem traktowane są jak produkty kosmetyczne, zatem objęte są przepisami Dyrektywy Kosmetycznej UE. Regulacje te zawierają wykaz substancji, które mogą być stosowane jako filtry UV.

Jednak dopuszczenie substancji do użytku opiera się wyłącznie na ich właściwościach związanych ze zdrowiem człowieka. Dyrektywa nie uwzględnia potencjalnych skutków dla środowiska. Jeżeli którykolwiek z badanych przez Uniwersytet Sztokholmski środków ochrony przeciwsłonecznej byłby innym rodzajem produktu, np. farbą lub środkiem do polerowania samochodów, zostałby zaklasyfikowany jako niebezpieczny dla środowiska wodnego.

TWOJE UBRANIA

Przemysł odzieżowy jest jednym z największych światowych gałęzi przemysłu. Wraz z pogonią za pięknem regularnie wzrasta również nasza konsumpcja odzieży. Niestety odzyskiwanie odzieży odbywa się w zbyt małym zakresie ze względu na pojawiające się wciąż nowe trendy w modzie i nowo produkowane ubrania. Uprawa, produkcja i stosowanie tkanin wywiera negatywny pod wieloma względami wpływ na środowisko – a zwłaszcza na wodę i klimat.

DANE LICZBOWE

  • Rocznie wyrzucamy średnio 30 kg odzieży na osobę (Wielka Brytania).
  • Do produkcji zwykłej koszulki T-shirt zużywa się kilogram substancji chemicznych.
  • Do wyprodukowania pary dżinsów potrzebne jest 1 900 litrów wody.
  • Około 13 procent naszej konsumpcji stanowi odzież i obuwie.
  • Przemysł tekstylny emituje duże ilości niebezpiecznych zanieczyszczeń, które są szkodliwe dla życia i środowiska wodnego.
  • Podczas produkcji odzieży zużywane są duże ilości substancji chemicznych, między innymi do produkcji włókien, wybielania, farbowania i drukowania.
Substancje chemiczne
1 KG

ŻYCIE, KTÓRE CIERPI

FTALANY to środki zmiękczające. Są to substancje zaklasyfikowane jako zaburzające gospodarkę hormonalną i rakotwórcze, a niektóre ftalany są bardzo szkodliwe dla organizmów wodnych.

BIOCYDY to środki przeciwbakteryjne, szeroko stosowane w odzieży sportowej i obuwiu, które rzekomo zapobiegają rozwijaniu się bakterii i przykrych zapachów. Biocydy zabijają organizmy żywe.

Związki PFOS używane są do impregnacji odzieży pogodoodpornej. Powodują poważne uszkodzenia organizmów wodnych.

CO MOŻESZ ZROBIĆ

Wspólnie bojkotujmy tekstylia, do których dodano niepotrzebne substancje, które mogą powodować uodparnianie się bakterii, co w konsekwencji może zagrażać naszemu zdrowiu. Kupowanie ubrań wysokiej jakości, najlepiej z tkanin organicznych o dużej trwałości to sposób, aby zmniejszyć swój wpływ na środowisko, a w dalszej perspektywie nawet zaoszczędzić pieniądze.

  • Bądź rozważnym konsumentem, tzn. zastanawiaj się nad tym, co kupujesz i zawsze uważnie wybieraj jakość.
  • Wybieraj odzież oznakowaną jako przyjazną środowisku.
  • Wybieraj bawełnę pochodzącą z upraw ekologicznych (nie stosujących pestycydów) lub tekstylia z recyklingu.
  • Unikaj odzieży z ochroną antybakteryjną. To ubrania reklamowane często hasłami: “For lasting freshness”, ”Anti-odour”, ”Hygienic protection”, ”Antimicrobial”, które są w zasadzie bezużyteczne.
  • Pytaj w sklepie o stosowanie substancji niebezpiecznych. Firmy ponoszą odpowiedzialność za produkty, które sprzedają.
  • Recykling jest kluczem do zrównoważonego rozwoju i musi być opłacalny dla konsumentów i całej branży odzieżowej.


PRZEPISY I REGULACJE

Nie ma szczególnych przepisów dotyczących tkanin, jednak podobnie jak w przypadku innych produktów, niedozwolona jest sprzedaż ubrań i tkanin zawierających lub poddawanych działaniu substancji chemicznych mogących mieć szkodliwe działanie na ludzi. Firmy, które zajmują się kupnem i sprzedażą towarów ponoszą odpowiedzialność za to, by towary te nie były szkodliwe dla zdrowia ludzi ani dla środowiska.

DOWIEDZ SIĘ WIĘCEJ

Witryna internetowa havet.nu jest naturalnym punktem wyjścia dla każdego, kto chciałby dowiedzieć się czegoś na temat morza. Prowadzi ją Centrum Bałtyckie Uniwersytetu Sztokholmskiego oraz Centrum Badań Morskich w Umeå.

TWOJE ŚMIECI

Coraz większa część śmieci, pochodzących od nas, konsumentów, trafia ostatecznie do mórz i oceanów. Nie jest to wyłącznie estetyczny problem. Tworzywa sztuczne i inne odpady powodują różnego rodzaju szkody dla ludzi, zwierząt i roślin. Śmieci trafiają do przewodu pokarmowego ptaków i innych zwierząt, wywołując u nich choroby i przedwczesną śmierć. Tworzywa sztuczne nie ulegają rozkładowi w morzach, lecz rozpadają się na bardzo drobne cząstki, które są pochłaniane przez małże i inne filtratory.

DANE LICZBOWE

  • Woreczek foliowy, który Twoja babcia wyrzuciła z łódki w 1967 roku nadal leży w morzu. Tworzywa sztuczne rozkładają się niezwykle wolno. Może to potrwać od kilkuset do kilku tysięcy lat.
  • Omułki, które jesz, zawierają mikroskopijne cząstki śmieci. W naszych morzach pływają duże ilości mikroskopijnych cząstek odpadów, głównie tworzyw sztucznych.
  • Uprzątnięcie śmieci nanoszonych na wybrzeże każdego roku kosztuje gminy miliony koron.
23
Ptaki burzykowate latające nad morzem biorą śmieci za pożywienie i mogą zdechnąć, gdy ich żołądki wypełnią się śmieciami. Martwe ptaki burzykowate znajdowane w Morzu Północnym mają średnio 23 kawałki tworzyw sztucznych w żołądku.
(Źródło: Komisja OSPAR)

ŻYCIE, KTÓRE CIERPI

W żołądku tego małego ptaka pokazane są śmieci, które zjadł. Holenderski biolog morza, Jan van Franeker, badał tworzywa sztuczne znajdowane w treści żołądka u martwych ptaków burzykowatych. W latach 80. połowa tworzyw sztucznych pochodziła z przemysłu a druga połowa od konsumentów. Dzisiaj 90% tworzyw sztucznych pochodzi od nas – konsumentów.
(Źródło: Wageningen IMARES w Holandii)

Sieci-widma to sieci rybackie, które zostały zgubione lub porzucone w morzu. Gromadzą się one na dnie lub unoszą w wodzie, chwytając ryby lub pętając ssaki morskie. Gdy się zapełnią, opadają na dno. Jako że sieci są wykonane z materiałów syntetycznych, są one bardzo, bardzo trwałe. Setki sieci-widm więzi w Bałtyku kilkaset ton dorsza rocznie.

CO MOŻESZ ZROBIĆ

  • Nie wyrzucaj śmieci ani na ziemię ani do morza.
  • Przyłącz się do akcji sprzątania plaż.
  • Pilnuj innych, aby nie śmiecili.


PRZEPISY I REGULACJE

35-40 lat temu wyrzucanie odpadów do morza było powszechnym zjawiskiem. Zarówno łodzie, jak i samoloty pozbywały się śmieci i zanieczyszczeń zrzucając je do otwartych wód. Aby uporządkować tę kwestię, w roku 1972 uzgodniono warunki Konwencji Londyńskiej. Konwencję tę zastępuje obecnie protokół, zakazujący jakiegokolwiek zanieczyszczania mórz.

DOWIEDZ SIĘ WIĘCEJ

Witryna internetowa havet.nu jest naturalnym punktem wyjścia dla każdego, kto chciałby dowiedzieć się czegoś na temat morza. Prowadzi ją Centrum Bałtyckie Uniwersytetu Sztokholmskiego oraz Centrum Badań Morskich w Umeå.

Fundacja Håll Sverige Rent (Utrzymuj Szwecję w czystości) (www.hsr.se) to organizacja non-profit, która działa na rzecz ograniczania ilości śmieci, zwiększania poziomu odzyskiwanych surowców oraz rozpowszechniania poczucia odpowiedzialności za środowisko naturalne wśród ludzi i różnych organizacji.

"Przyszłość Bałtyku jest zagrożona. Dlatego konieczne jest nasze zaangażowanie i udział w Inicjatywie Zrównoważone Morza"

JKW Księżniczka Wiktoria

Historię opowiedział



Morze Bałtyckie jest jednym z najbardziej zanieczyszczonych mórz śródlądowych na świecie. Negatywny wpływ mają na nie: intensywny transport morski, wycieki zanieczyszczeń, eutrofizacja i przełowienie. Inicjatywa Zrównoważone Morza koncentruje się na zwróceniu uwagi na problemy Bałtyku, dzięki interdyscyplinarnemu podejściu i spojrzeniu na nie z szerokiej perspektywy, ale także na podkreśleniu wszystkich pozytywnych działań, które są podejmowane. Inicjatywa skupia różne instytucje społeczne, które wspólnie działają na rzecz poprawy sytuacji Bałtyku. Konieczne są ciągłe intensywnie podejmowane wysiłki – Inicjatywa Zrównoważone Morza jest w stanie zmienić coś w tej kwestii, a zmiany będą prowadzić do konkretnych efektów.

Księżniczka Wiktoria uczestniczy w inicjatywie wraz z przedstawicielami środowisk akademickich, organizacji działających na rzecz ochrony środowiska, przedsiębiorstw i polityków z krajów nadbałtyckich. Żaglowiec "Trzy Korony" wspiera inicjatywę dzięki szerokiej sieci kontaktów w regionie i stanowi wizualny symbol Zrównoważonego Morza.

Dowiedz się więcej na www.hallbarahav.nu



Żaglowiec "Tre Kronor af Stockholm" był budowany na Skeppsholmen w Sztokholmie w latach 1997 do 2008, a jego konstrukcja przewiduje, że może być eksploatowany przez okres co najmniej stu lat.

Dzisiaj żaglowiec "Tre Kronor af Stockholm" jest pływającym symbolem prac, jakie firma Briggen Tre Kronor AB prowadzi na rzecz zrównoważonej przyszłości Bałtyku. Statek jest żeglującym miejscem spotkań, gromadzącym naukowców, organizacje ekologiczne, polityków i przedsiębiorców, na dyskusja na temat najważniejszych zagadnień związanych z Morzem Bałtyckim.

Dane liczbowe na temat Tre Kronor af Stockholm
Statek waży w około 330 ton, a powierzchnia jego żagli wynosi 750 metrów kwadratowych. Długość kadłuba wynosi 35 m, szerokość 8,3 m, a najwyższy maszt mierzy 29,5 metra.

Dowiedz się więcej na www.briggentrekronor.se






Dziękujemy naszym partnerom

PS Communication Boomerang Vertical Safety Brandkontoret Allt för sjön Stockholms universitet Forskning & Framsteg Länsförsäkringar Stockholm Kemikalieinspektionen KIBI KIBI